Konsekwencje handlu referencjami

33

„Jestem piekarzem, ale mój znajomy jest budowlańcem, więc ja też od jutra będę budowlańcem”. Scenariusz absurdalny, ale realny na gruncie polskiego Prawa zamówień publicznych.

Na podstawie nowelizacji Pzp z listopada 2009 r. wykonawcy uzyskali możliwość polegania na za­sobach podmiotów trzecich w celu wykazania spełnienia warunków udziału w postępowaniu.

W tym zakresie art. 48 ust. 3 dyrektywy klasycznej (2004/18/WE) wskazuje, iż wykonawca może, w sto­sownych sytuacjach oraz w przypadku konkretnego zamówienia, polegać na zdolnościach innych podmiotów, niezależnie od charakteru prawnego łączących go z nimi powiązań. Musi on w takiej sytuacji dowieść zamawiającemu, iż będzie dysponował zasobami niezbędnymi do realizacji zamówienia, na przykład przedstawiając w tym celu zobowiązanie tych podmiotów do oddania mu do dyspozycji niezbędnych zasobów.
Celem nowelizacji było umożliwienie podmio­tom, które dotychczas nie brały udziału w rynku zamówień publicznych, skutecznego ubiegania się o udzielenie zamówienia. Regulacja ta miała stanowić swoiste remedium na kryzys gospodar­czy oraz przyczynić się do wzrostu konkrecji w zamówieniach publicznych.
Pozytywnym efektem tych zmian jest umożliwienie wykonawcom, którym brakuje części kompetencji do realizacji zamówienia, skorzystania w tym zakresie z kompetencji innego podmiotu. Dzięki tej regulacji taki wykonawca może skutecznie ubiegać się o uzy­skanie zamówienia, a tym samym zaistnieć na rynku zamówień publicznych, jak również wypełnić lukę kompetencyjną. Oczywiście w przypadku braku kom­petencji w danym obszarze możliwe jest powołanie konsorcjum i wspólne ubieganie się o udzielenie za­mówienia. Często jednak wymaga to zaangażowania znaczących zasobów i przygotowania sporej liczby do­kumentów, zaangażowania na etapie przygotowania oferty i przy realizacji zamówienia, a także przyjęcia odpowiedzialności za realizację zamówienia.
Jedną z najistotniejszych kwestii podnoszonych w orzecznictwie i doktrynie w związku z możli­wością polegania na zasobach podmiotów trze­cich jest realność dysponowania udostępnianymi zasobami. Drugą równie istotną sprawą jest za­kres i charakter ewentualnego udziału w realiza­cji zamówienia podmiotu udostępniającego swo­je zasoby. Te kwestie mają zasadnicze znaczenie dla faktycznej zdolności wykonawcy polegające­go na zasobach innych podmiotów.